
Belongs within: Phthiraptera.
The Menoponidae are a diverse group of lice parasitic on birds.
Characters (from Richards & Davies 1977): Antennae four- or five-segmented, with 2 coeloconic sensilla on fourth or fourth and fifth segments; maxillary palps four-segmented; labial palps present, with five distal setae; pro-, meso- and metanota separate; mid and hind legs each with two tarsal claws; six pairs of spiracles on third to eighth abdominal segments; first abdominal tergum not fused with metanotum.
<==Menoponidae
|--Megamenopon rasnitsyniGE05
|--Dennyus Neumann 1906GE05, BP04
|--Menacanthus Neumann 1912HPP80
| |--*M. robustus (Kellogg 1896) [=Menopon robustum]PB96
| |--M. alaudae (Schrank 1776) [=Pediculus alaudae; incl. Menopon parviceps Piaget 1880]PB96
| |--M. dennisi Price & Emerson 1988PB96
| |--M. eurysternus (Burmeister 1838)K00 (see below for synonymy)
| |--M. gonophaeus (Burmeister 1838) [=Menopon gonophaeum]PB96
| |--M. menura (Le Souëf & Bullen 1902) [=Menopon menura]PB96
| |--M. nelsoni Price 1976PB96
| |--M. pallipes (Piaget 1885) [=Menopon pallipes]PB96
| |--M. pusillus (Nitzsch 1866) [=Menopon pusillum]PB96
| `--M. stramineus (Nitzsch 1818)T62 (see below for synonymy)
|--Kelerimenopon Conci 1942PB96
| |--*K. (Kelerimenopon) sanfilippoi Conci 1942PB96
| `--K. (Lorimenopon Price & Emerson 1966)PB96
| |--K. (*L.) longipes (Piaget 1880) [=Colpocephalum longipes]PB96
| `--K. (L.) galeritae Price & Emerson 1966PB96
|--Actornithophilus Ferris 1916 [incl. Clypeodon Timmermann 1954, Larithophilus Zlotorzycka 1963]PB96
| |--*A. uniseriatus (Piaget 1880) [=Colpocephalum uniseriatum]PB96
| |--A. ceruleus (Timmermann 1954) [=Clypeodon ceruleus]PB96
| |--A. grandiceps (Piaget 1880) [=Colpocephalum grandiceps]PB96
| |--A. hoplopteri (Mjöberg 1910) [=Colpocephalum hoplopteri]PB96
| |--A. incisus (Piaget 1880) (see below for synonymy)PB96
| |--‘Colpocephalum’ maurum Nitzsch in Giebel 1866 [=*Larithophilus maurus]PB96
| |--A. ochraceus (Nitzsch 1818) [=Liotheum (Colpocephalum) ochraceum; incl. Colpocephalum flavipes Giebel 1874]PB96
| |--A. patellatusA71
| |--A. pauliani Séguy 1953PB96
| |--A. piceus (Denny 1842) [=Colpocephalum piceum]PB96
| | |--A. p. piceus [incl. Colpocephalum crassipes Piaget 1880]PB96
| | `--A. p. lari (Packard 1870) [=Colpocephalum lari]PB96
| `--A. umbrinus (Burmeister 1838) (see below for synonymy)PB96
|--Austromenopon Bedford 1939HPP80 [incl. Procellariphaga Eichler 1949PB96]
| |--*A. crocatum (Nitzsch 1866) [=Menopon crocatum]PB96
| |--A. aegialitidis (Durrant 1906) [=Menopon aegialitidis]PB96
| |--A. affine (Piaget 1890) [=Menopon affine]PB96
| |--A. atrofulvum (Piaget 1880) (see below for synonymy)PB96
| |--A. beckii (Kellogg 1906) [=Menopon beckii]PB96
| |--A. brevifimbriatum (Piaget 1880) (see below for synonymy)PB96
| |--A. bulleri Price & Clay 1972HPP80
| |--A. elliotti Timmermann 1954HPP80
| |--A. enigki Timmermann 1963PB96
| |--A. fuscofasciatum (Piaget 1880) [=Menopon fuscofasciatum]PB96
| |--A. himantopi Timmermann 1954PB96
| |--A. lutescensA71
| |--A. micrandum (Nitzsch in Giebel 1866) [=Menopon micrandrum]PB96
| |--A. navigans (Kellogg 1896) [=Menopon navigans]PB96
| |--A. ossifragae (Eichler 1949) [=*Procellariphaga ossifragae]PB96
| |--A. paululum (Kellogg & Chapman 1899) [=Menopon paululum]PB96
| |--A. pinguis (Kellogg 1896)HPP80 [=Colpocephalum pinguePB96]
| |--A. popellus (Piaget 1890) [=Menopon popellus]PB96
| |--A. stammeri Timmermann 1963HPP80
| `--A. transversum (Denny 1842) [=Menopon transversum; incl. M. lemniscatum Enderlein 1908]PB96
|--Myrsidea Waterston 1915 (see below for synonymy)PB96
| |--*M. victrix Waterston 1915PB96
| |--M. australiensis Klockenhoff 1971PB96
| | |--M. a. australiensisPB96
| | |--M. a. bennetti Klockenhoff 1971PB96
| | `--M. a. mellori Klockenhoff 1973PB96
| |--M. brevipes (Ewing 1927) [=*Acolpocephalum brevipes]PB96
| |--M. cecilae Klockenhoff 1972PB96
| |--M. cinerea (Thompson 1939) [=Menopon cinerea, *Australmenopon cinereum]PB96
| |--M. cucularisRD77
| |--M. pachycephalae Palma & Klockenhoff 1988PB96
| |--M. ptilonorhynchi (Ponton 1871) [=Menopon ptilonorhynchi]PB96
| |--M. rusticum (Giebel 1874) [=Menopon rusticum, *Densidea rustica]PB96
| |--M. schizotergum Klockenhoff 1972PB96
| | |--M. s. schizotergumPB96
| | `--M. s. arafura Klockenhoff 1972PB96
| |--M. strangeri Clay 1970PB96
| |--M. struthidea Thompson 1939 [=*Allomyrsidea struthidea]PB96
| `--M. vincula (Le Souëf & Bullen 1902) [=Colpocephalum vinculum]PB96
|--Hohorstiella Eichler 1940N91, T62
| `--*H. lata (Piaget 1880) [=Menopon latum]PB96
|--Menopon Nitzsch 1818PB96
| |--*M. gallinae (Linnaeus 1758) (see below for synonymy)PB96
| |--M. bifurcatum Piaget 1880 (n. d.)PB96
| |--M. bucerotis Kellogg 1908K08
| |--M. commissum Neumann 1890 (n. d.)PB96
| |--M. eulasius Kellogg 1908K08
| |--M. forcipatumK08
| |--M. fulvomaculatum Denny 1842PB96
| |--M. giganteum Denny 1842 [=Hohorstiella gigantea]PB96
| |--M. infumatum Piaget 1885 [=Menacanthus infumatus]PB96
| |--M. obscurum Piaget 1880PB96
| `--M. titanK08
|--Ancistrona Westwood 1874HPP80
| `--A. vagelli (Fabricius 1787) [=Pediculus vagelli; incl. A. gigas Piaget 1883, *A. procellariae Westwood 1874]PB96
|--Longimenopon Thompson 1948HPP80
| |--*L. puffinus Thompson 1948PB96
| `--L. galeatum Timmermann 1957PB96
|--Colpocephalum Nitzsch 1818 (see below for synonymy)PB96
| |--*C. zebra Burmeister 1838PB96
| |--C. aethiopicae Price & Beer 1965PB96
| |--C. albidum Giebel 1874 (n. d.)PB96
| |--C. alecturae Price & Beer 1964PB96
| |--C. angulaticeps Piaget 1880PB96
| |--C. berigorae Tendeiro 1988PB96
| |--C. eucarenum Burmeister 1838 [=*Pelecanigogus eucarenus]PB96
| |--C. extraneumK08
| |--C. falconii Carriker 1963S69
| |--C. fregili Denny 1842 [incl. C. trimaculatum Piaget 1880]PB96
| |--C. gracileK08
| |--C. heterosoma Piaget 1880PJ02
| |--C. impressum Rudow 1866PB96
| |--C. lathami Price & Beer 1964PB96
| |--C. leptopygos Nitzsch in Giebel 1874 [=*Liothella leptopygos]PB96
| |--C. longicaudum Nitzsch in Giebel 1866PB96
| |--C. miandrium Kellogg 1908K08
| |--C. oreas Kellogg 1908K08
| |--C. salimalii Clay 1951PJ02
| |--C. semicinctumK08
| |--C. sjoestedti Kellogg 1908K08
| |--C. spinicollis Price & Beer 1965PB96
| |--C. subaequaleK08
| |--C. subzerafae Tendeiro 1988PB96
| |--C. temporale Piaget 1890PB96
| |--C. trochioxumK08
| |--C. turbinatum Denny 1842 (see below for synonymy)PB96
| |--C. veratrum Kellogg 1908K08
| |--C. xenicum Kellogg 1908K08
| `--C. zerafae Ansari 1955PB96
|--Amyrsidea Ewing 1927PB96
| |--*A. ventralis (Nitzsch in Giebel 1866) [=Menopon ventrale]PB96
| `--A. (Argimenopon Eichler 1947]PB96
| |--‘*Argimenopon’ polytrichum Eichler 1947PB96
| `--A. (A.) minuta Emerson 1961PB96
|--Ciconiphilus Bedford 1939 [incl. Anseriphilus Eichler 1943]PB96
| |--*C. quadripustulatus (Burmeister 1838) [=Colpocephalum quadripustulatum]PB96
| |--C. decimfasciatus (Boisduval & Lacordaire 1835) (see below for synonymy)PB96
| `--C. pectiniventris (Harrison 1916) (see below for synonymy)PB96
|--Cuculiphilus Uchida 1926PB96
| |--*C. fasciatus (Scopoli 1763) [=Pediculus fasciatus]PB96
| `--C. platygaster (Giebel 1874) [=Menopon platygaster; incl. M. interpolatum Piaget 1880]PB96
|--Eidmanniella Kéler 1938PB96
| |--E. pellucida (Rudow 1869) [=Menopon pellucidum; incl. M. brevipalpe Piaget 1880, *Eidmanniella brevipalpis]PB96
| |--E. albescens (Piaget 1880) [=Menopon albescens; incl. E. sula Tendeiro 1958]PB96
| |--E. pustulosa (Nitzsch in Giebel 1866) [=Menopon pustulosum]PB96
| `--E. subrotunda (Piaget 1880) [=Menopon subrotundum]PB96
|--Eomenopon Harrison 1915PB96
| |--*E. denticulatum Harrison 1915PB96
| |--E. concinnae Price & Emerson 1982PB96
| |--E. greeni Price & Palma 1992PB96
| `--E. patoni Price 1969PB96
|--Eucolpocephalum Bedford 1930PB96
| `--E. femorale (Piaget 1880) [=Menopon femorale; incl. *E. robustum Bedford 1930]PB96
|--Franciscoloa Conci 1942PB96
| |--F. pallida (Piaget 1880) [=Colpocephalum pallidum; incl. *F. cacatuae Conci 1942]PB95
| |--F. funerei Price & Beer 1966PB96
| |--F. leadbeateri Price & Beer 1966PB96
| |--F. magnifici Price 1969PB96
| `--F. roseicapillae Price & Beer 1966PB96
|--Heleonomus Ferris 1916PB96
| |--*H. macilentus (Nitzsch in Giebel 1866) [=Colpocephalum macilentum]PB96
| `--H. laveryi Price 1970PB96
|--Heteromenopon Carriker 1954PB96
| |--*H. (Heteromenopon) sincipitalis Carriker 1954PB96
| `--H. (Keamenopon Price & Beer 1967)PB96
| |--H. (*K.) kea (Kellogg 1907) [=Menopon kea]PB96
| |--H. (K.) kalamundae Price 1969PB96
| `--H. (K.) psittacum (Le Souëf & Bullen 1902) [=Menopon psittacus, M. pteropsittacus Harrison 1916]PB96
|--Holomenopon Eichler 1941 [incl. Goliathipon Eichler 1982]PB96
| |--H. leucoxanthum (Burmeister 1838) (see below for synonymy)PB96
| |--H. goliath Clay 1961 [=*Goliathipon goliath]PB96
| `--H. setigerum (Blagoveshtchensky 1948) [=Menopon setigerum]PB96
|--Kurodaia Uchida 1926PB96
| |--*K. haliaeti (Denny 1842) [=Colpocephalum haliaeti]PB96
| |--K. cryptostigmatia (Nitzsch 1861) [=Menopon cryptostigmation]PB96
| |--K. edwardsi Emerson 1961E61
| |--K. keleri Emerson 1961E61
| |--K. magna Emerson 1960E61
| |--K. pectinata (Osborn 1902)E61
| `--K. subpachygaster (Piaget 1880) [=Colpocephalum subpachygaster]PB96
|--Machaerilaemus Harrison 1915 [incl. Hirundoecus Ewing 1930]PB96
| |--*M. latifrons Harrison 1915PB96
| |--‘*Hirundoecus’ americanus Ewing 1930PB96
| `--M. malleus (Burmeister 1838) [=Eureum malleus]PB96
|--Meromenopon Clay & Meinertzhagen 1941PB96
| |--*M. meropis Clay & Meinertzhagen 1941PB96
| `--M. brevicolle (Piaget 1885) [=Menopon brevicolle]PB96
|--Nosopon Hopkins 1950PB96
| |--*N. minus (Piaget 1880) [=Menopon minus, M. fulvofasciatum var. minor]PB96
| |--N. australiense Price 1976 [=N. australiensis]PB96
| `--N. lucidum (Rudow 1869) [=Menopon lucidum]PB96
|--Piagetiella Neumann 1906 (see below for synonymy)PB96
| |--*P. ragazzii (Picaglia 1884) [=*Piagetia ragazzii]PB96
| |--P. africana (Bedford 1931)PB96 [=Tetrophthalmus africanusPB96; incl. T. australis Bedford 1931PB96, P. australisCM91]
| `--‘*Tetrophthalmus’ chilensis Grosse 1885PB96
|--Plegadiphilus Bedford 1939PB96
| |--*P. threskiornis Bedford 1939PB96
| `--P. plegadis (Dubinin 1938) [=Menopon plegadis]PB96
|--Pseudomenopon Mjöberg 1910PB96
| |--*P. pilosum (Scopoli 1763) (see below for synonymy)PB96
| |--P. australis Price & Emerson 1986PB96
| |--P. concretum (Piaget 1880) [=Menopon concretum]PB96
| |--P. dolium (Rudow 1869) [=Colpocephalum dolium]PB96
| |--P. phoenicuri Price 1974PB96
| `--P. scopulacorne (Denny 1842) [=Menopon scopulacorne; incl. M. parumpilosum Piaget 1880]PB96
`--Trinoton Nitzsch 1818PB96
|--*T. conspurcatum (Nitzsch 1818) [=Liotheum (*Trinoton) conspurcatum]PB96
|--T. femoratum Piaget 1880PJ02
|--T. fluviatile Clay 1963PB96
|--T. laveryi Clay 1963PB96
|--T. luridumK08
|--T. nigrum Le Souëf 1902PB96
`--T. querquedulae (Linnaeus 1758) [=Pediculus querquedulae]PB96
Actornithophilus incisus (Piaget 1880) [=Colpocephalum incisum, *Clypeodon incisus; incl. Co. epiphanes Kellogg & Chapman 1902, Clypeodon pacificus Timmermann 1955]PB96
Actornithophilus umbrinus (Burmeister 1838) [=Colpocephalum umbrinum; incl. A. albus Emerson 1948, C. spinulosum minor Kellogg & Chapman 1899 non C. minus Piaget 1880, C. morsitans Kellogg & Mann 1912, C. umbrinum Piaget 1880 non Burmeister 1838, C. umbrosum Harrison 1916]PB96
Austromenopon atrofulvum (Piaget 1880) [=Menopon atrofulvum; incl. Au. caspiae Zlotorzycka 1968, Actornithophilus leucopterus Touleshkov 1959]PB96
Austromenopon brevifimbriatum (Piaget 1880) [=Menopon brevifimbriatum; incl. Procellariphaga daptionis Eichler 1949, Austromenopon oschei Timmermann 1963]PB96
Ciconiphilus decimfasciatus (Boisduval & Lacordaire 1835) [=Liotheum decimfasciatum; incl. Colpocephalum castaneum Piaget 1885]PB96
Ciconiphilus pectiniventris (Harrison 1916) [=Colpocephalum pectiniventre, *Anseriphilus pectiniventris, Menopon pectinatum Neumann 1912 non Co. pectinatum Osborn 1902]PB96
Colpocephalum Nitzsch 1818 [incl. Ferrisia Uchida 1926, Liothella Eichler 1947, Neocolpocephalum Ewing 1933, Pelecanigogus Eichler 1949]PB96
Colpocephalum turbinatum Denny 1842 [=*Ferrisia turbinata, *Neocolpocephalum turbinatum; incl. Colpocephalum dissimile major Piaget 1885 non C. caudatum major Piaget 1880]PB96
Holomenopon leucoxanthum (Burmeister 1838) [=Menopon leucoxanthum; incl. M. albofasciatum Piaget 1880, *Holomenopon albofasciatum]PB96
Menacanthus eurysternus (Burmeister 1838)K00 [=Menopon eurysternumK00; incl. Mena. brelihi Balát 1981K00, Mena. minusculus Blagoveshtchensky 1940PB96, Mena. mutabilis Blagoveshtchensky 1940PB96, Mena. pius Eichler & Zlotorzycka 1963PB96, Mena. remizae Blagoveshtchensky 1940K00, Menopon spinosum Piaget 1880PB96]
Menacanthus stramineus (Nitzsch 1818)T62 [=Liotheum (Menopon) stramineumPB96, Eomenacanthus stramineusT62, Pediculus meleagridis Panzer 1798 non Linnaeus 1758PB96; incl. Menopon biseriatum Piaget 1880PB96]
*Menopon gallinae (Linnaeus 1758) [=Pediculus gallinae, Nirmus trigonocephalus Olfers 1816; incl. Liotheum (Menopon) pallidum Nitzsch 1818]PB96
Myrsidea Waterston 1915 [incl. Acolpocephalum Ewing 1927, Allomyrsidea Conci 1942, Australmenopon Conci 1942, Densidea Zlotorzycka 1964]PB96
Piagetiella Neumann 1906 [=Piagetia Picaglia 1884 non Ritsema 1872; incl. Tetrophthalmus Grosse 1885 non Kirby 1827]PB96
*Pseudomenopon pilosum (Scopoli 1763) [=Pediculus pilosus; incl. Menopon tridens major Piaget 1880 non M. major Piaget 1880, Pseudomenopon thompsoni Eicher 1937, M. tridens Burmeister 1838, Ps. tridens]PB96
*Type species of generic name indicated
References
[A71] Askew, R. R. 1971. Parasitic Insects. Heinemann Educational Books: London.
[BP04] Banks, J. C., & A. M. Paterson. 2004. A penguin-chewing louse (Insecta: Phthiraptera) phylogeny derived from morphology. Invertebrate Systematics 18: 89–100.
[CM91] Calaby, J. H., & M. D. Murray. 1991. Phthiraptera (lice). In: CSIRO. The Insects of Australia: A textbook for students and research workers 2nd ed. vol. 1 pp. 421–428. Melbourne University Press: Carlton (Victoria).
[E61] Emerson, K. C. 1961. Three new species of Mallophaga from the great horned owl. Proceedings of the Biological Society of Washington 74: 187–192.
[GE05] Grimaldi, D., & M. S. Engel. 2005. Evolution of the Insects. Cambridge University Press: New York.
[HPP80] Horning, D. S., R. L. Palma & R. L. C. Pilgrim. 1980. The lice (Insecta: Phthiraptera) from the Snares Islands, New Zealand. National Museum of New Zealand Miscellaneous Series 3: 1–17.
[K08] Kellogg, V. L. 1908. Wissenschaftliche Ergebnisse der Schwedischen Zoologischen Expedition nach dem Kilimandjaro, dem Meru und den Umgebenden Massaisteppen Deutsch-Ostafrikas 1905–1906 vol. 3 section 15. Corrodentia pt 4. Mallophaga. Almqvist & Wiksells Boktryckeri-A. B.: Uppsala.
[K00] Krištofik, J. 2000. Synonymical notes to the Menacanthus species (Phthiraptera, Menoponidae) living on Passeriformes (Aves). Acta Parasitologica 45: 57–58.
[N91] Norris, K. R. 1991. General biology. In: CSIRO. The Insects of Australia: A textbook for students and research workers 2nd ed. vol. 1 pp. 68–108. Melbourne University Press: Carlton (Victoria).
[PB96] Palma, R. L., & S. C. Barker. 1996. Phthiraptera. In: A. Wells (ed.) Zoological Catalogue of Australia vol. 26. Psocoptera, Phthiraptera, Thysanoptera pp. 81–247. CSIRO Publishing: Melbourne.
[PJ02] Palma, R. L., A. R. Johnson, F. Cezilly, F. Thomas & F. Renard. 2002. Diversity and distribution of feather lice on greater flamingoes (Phoenicopterus ruber roseus) in the Camargue, sothern France. New Zealand Entomologist 25: 87–89.
[RD77] Richards, O. W., & R. G. Davies. 1977. Imms’ General Textbook of Entomology 10th ed. vol. 2. Classification and Biology. Chapman and Hall: London.
[S69] Steyskal, G. C. 1969. The mistreatment of the Latin genitive case in forming names of parasites. Systematic Zoology 18 (3): 339–342.
[T62] Tendeiro, J. 1962. Estudos sobre malófagos: Revisão monográfica do género Columbicola Ewing (Ischnocera, Philopteridae). Memórias da Junta de Investigações do Ultramar, ser. 2, 32: 7–460.